Muğla Müzesi’nden Yeni Bir Onurlandırma Yazıtı

Güray ÜNVER - Ufuk ÇÖRTÜK

. Sayı

Geliş Tarihi : 19.08.2021 | Kabul Tarihi : 01.10.2021

DOI : 10.32949/Arkhaia.2021.38 | Yayın Tarihi : 9.11.2021 09:25:40

Özet

Makalede, 2019 yılında Muğla’nın Menteşe ilçesi sınırları içinde kalan Müslihittin Mahallesindeki bir parkta terk edilmiş olarak tespit edilen ve Muğla Müzesine getirilen yazıtlı bir kaide sunulmaktadır. Kaidenin orijinal konumu bilinmemekle birlikte Mobolla ve Pisye yerleşimlerini içine alan bölgeye ait olması kuvvetle muhtemeldir. Silindirik kaidenin alt kenarında torus ve kyma rektadan, üst kenarında ise ovolo ve bant silmeden oluşan bir profillendirme bulunmaktadır. Kaidenin üst düzleminde bir heykelin bulunduğuna dair herhangi bir iz tespit edilememektedir, kaidenin tabanının alt merkezinde ise dairesel bir dübel yuvası bulunmaktadır. Stilistik özellikleri ve benzer örnekleri ışığında Rhodos etkisini yansıtan silindirik kaide üzerinde, sekiz satırlık Yunanca bir onurlandırma yazıtı vardır. Harf karakterleri ve içeriği uyarınca MÖ 2. yüzyılın ilk yarısı (MÖ 188 sonrası) veya ortalarına tarihlenen yazıta göre eranistai derneği içinde, olasılıkla lider bir konuma sahip olan Euandros oğlu Rhodoslu Iason, erdemi ve derneğe yönelik hayırseverliği nedeniyle dernek tarafından onurlandırılmış, altın bir çelenk ile ödüllendirilmiştir. Yazıtı taşıyan kaidenin eranistai birliği tarafından Zeus’a adanmış olması, Mobolla – Pisye’de eranistai derneği ile Zeus inancı arasındaki olası bir bağlantıya işaret etmektedir. Eranistai dernekleri Atina’da ve Rhodos’ta, ayrıca Karia yerleşimleri olan Thyssanous, Loryma ve Hyllarima’da belgelenmiştir. Rhodos menşeili eranistai derneğinin Mobolla – Pisye bölgesinde belgelenmesi de MÖ 188 yılı sonrasında İç Karia’ya kadar uzanan Rhodos etkisinin bir sonucu olarak ele alınmalıdır.

Arnaoutoglu, I. (1994). ἀρχερανιστὴϛ and its Meaning in Inscriptions. ZPE 104, 107–110

Arnaoutoglou, I. (2003). Thusias heneka kai sunousias: Private religious associations in Hellenistic Athens. Academy of Athens.

Arnaoutoglou, I. (2011). ‘Ils étaient dans la ville, mais tout à fait en dehors de la cité’ Status and identity in private religious associations in Hellenistic Athens. O. M. van Nijf ve R. Alston (Ed.) Political culture in the Greek city after the Classical age (ss. 27-48). Peeters.

Béquignon, Y. (1931). Chronique des fouilles et découvertes archéologiques dans l’Orient hellénique. BCH, 55, 450-522.

van Bremen, R. (2007). Networks of Rhodians in Karia. Mediterranean Historical Review, 22(1), 113-132. https://doi.org/10.1080/09518960701539281

Buschor, E. ve Schleif, H. (1933). Heraion von Samos: der Altarplatz der Frühzeit.  Athen: Archäologisches Inst.

Courby, F. (1912). Le Portique d’Antigone, Exploration archéologique de Délos V. Fontemoing.

Çörtük, U. (2012). Kaunos Liman Agorası Anıtları. [Yayımlanmamış Doktora Tezi], Ege Üniversitesi.

Debord, P. ve Varinlioglu, E. (2018). Hyllarima de Carie: État de la question.  Ausonius.

Erder, C. (1967). Hellenistik Devir Anadolu Mimarisinde Kyma Rekta-Kyma Reversa. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.

Fraser, P. M. ve Bean, G. E. (1954). The Rhodian Peraea and islands. Oxford University Press.

Habicht, Chr. (2003). Rhodian amphora stamps and Rhodian eponyms. REA, 105(2), 541-578. https://doi.org/10.3406/rea.2003.5672

Harland, P. A. (2014). Greco-Roman Associations: Texts, Translations and Commentary. II. North Coast of the Black Sea, Asia Minor. De Gruyter.

Held, W. (2010). Die Heiligtümer und Kulte von Loryma. R. van Bremen ve J.-M. Carbon (Ed.) Hellenistic Karia: proceedings of the First International Conference on Hellenistic Karia, Oxford, 29 June-2 July 2006 (ss. 355–377). De Boccard.

HTCarie V = Bresson, A., Brun P. ve Varinlioğlu, E. (2001). V. Les inscriptions grecques et latines. P. Debord, E. Varinlioglu, (Ed.) Les hautes terres de Carie (ss. 81-311). Ausonius.  

I.Peraia = Blümel, W. (1991) Die Inschriften der Rhodischen Peraia. Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien, Bd. 38, Habelt.

I.Pér.Rhod. = Bresson, A. (1991). Recueil des Inscriptions de la Pérée Rhodienne (Péree intégrée).  Diffusé par Les Belles Lettres.

Jacop-Felsch, M. (1969). Die Entwicklung griechischer Statuenbasen und die Aufstelleung der Statuen. Stiftland-Verlag.

Jacobi, G. (1932). Nuove Epigrafi Dalle Sporadi Meridionali, Clara Rhodos II. Istituto Storico-archeologico.

Kierstead, J. C. (2013).  A community of communities: associations and democracy in classical Athens. [Yayımlanmamış Doktora Tezi], Stanford University.

Kloppenborg,  J. S. ve Ascough, R. S. (2011). Greco-roman associations : texts, translations, and commentary, Volume I: Attica, Central Greece, Macedonia, Thrace. Beihefte zur Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft und die Kunde der älteren Kirche, 181. De Gruyter.

Laumonier, A. (1934). Inscriptions de Carie. BCH 58, 291-380. https://doi.org/10.3406/bch.1934.2805

Lindos II = Blinkenberg, Chr. (1941). Lindos. Fouilles et recherches. 1902-1914. Vol. II, Inscriptions. 2 vols. W. de Gruyter.

Magie, D. (1950). Roman rule in Asia minor: to the end of the third century after Christ I-II. Princeton University Press.

Maillot, S. (2015). Foreigners’ Associations and the Rhodian State. V. Gabrielsen ve Chr. A. Thomsen (Ed.) Private Associations and the Public Sphere. Proceedings of a Symposium held at the Royal Danish Academy of Sciences and Letters, 9-11 September 2010 (ss. 136-182). Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab.

Marcadé, J. (1957). Recueil des Signatures de Sculpteurs Grecs II. De Boccard.

Reger, G. (1999). The Relations Between Rhodes And Caria from 246 to 167 BC. V. Gabrielsen, P. Bilde, T. Engberg-Pedersen, L. Hannestad ve J. Zahle (Ed.) Hellenistic Rhodes: Politics, Culture, And Society (ss. 76-97). Aarhus University Press.

Pugliese Carratelli, G. (1939/40). Per la storia delle associazioni in Rodi antica. ASAtene, 1-2, 147-200.

Robert, L. (1970). Études anatoliennes. Adolf M Hakkert Publisher. (1937).

Roussel, P. (1908). Les Athéniens mentionnés dans les inscriptions de Délos (pl. IV). BCH, 32, 303-444. https://doi.org/10.3406/bch.1908.3239

Schmidt, I. (1995). Hellenistische Statuenbasen. P. Lang.

Segre, M. ve Pugliese Carratelli, I. (1949/51). Tituli Camirenses. ASAtene, 27-29, 141-318.

Shoe, L. T. (1936). Profiles of Greek Mouldings. Harvard University Press.

Shoe, L. T.  (1950). Greek Mouldings of KOS and Rhodes. Hesperia, 19, 338-369. https://doi.org/10.2307/146841

Shoe, L. T. (1965). Etruscan and Republican Roman Mouldings. American Academy in Rome.

Steinhauer, J. (2012). Cult associations in the post-classical polis. [Yayımlanmamış Doktora Tezi], University of St Andrews.

Thomsen, Chr. A. (2015). The Eranistai of Classical Athens. GRBS, 55, 154–175.

von Thüngen, S. F. (1994). Die frei stehende griechische Exedra. Von Zabern.

Vallois, R. (1923). Le portique de Philippe, Exploration archéologique de Délos 7. 1. De Boccard.

Varinlioğlu, E. (1991). Pera’da Rodos Yurttaşı olmak. Araştırma Sonuçları Toplantısı, 8, 223-227.

Vondeling, J. (1961). Eranos. With a summary in English. J.B. W

Ünver, G. ve Çörtük, U. (2021). Muğla Müzesi’nden Yeni Bir Onurlandırma Yazıtı. Arkhaia Anatolika, 4, 341-352. https://doi.org/10.32949/Arkhaia.2021.38

Paylaş!